تمیجان, از روستاهای تاریخی بخش مرکزی شهرستان رودسر و دارای پل خشتی تمیجان می‌باشد.
تمیجان, همچنین نام نان محلی گیلان بوده و در گویش گیلکی بر گرفته از سه واژه تو+می+جان به معنی " تو جان منی " برگرفته شده است؛ و به لحاظ خوشمزگی آن می‌باشد که از آرد برنج مرغوب و محلی گیلان تهیه می‌شود.

اهالی این روستا به گویش گیلکی شرق گیلان و به لهجه رودسری, صحبت می‌کنند.

در تعریف این روستا در کتب تاریخی آمده است:
دهی است از دهستان املش که دربخش رودسر شهرستان لاهیجان واقع است و 400 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 2). در سفرنامه رابینو (بخش انگلیسی ص 8 و ترجمه فارسی آن ص 26) از تمیجان بدینگونه یاد کند: «از آمل تا تمیجان در رانکوه جاده سنگفرش ، از میان جنگل می گذرد... از تمیجان راه مزبور از دامنه تپه ها و از میان ملاط عبور نموده تالاهیجان و رشت و دشت مغان امتداد دارد». همچنین حمداللّه مستوفی در نزهة القلوب ج 3 در ذکر بقاع جیلانات آرد: «... تمیجان شهری وسط است از اقلیم چهارم ...». (نزهة القلوب ج 3 ص 162). و نیز حافظ ابرو در ذیل جامع التواریخ رشیدی چ دکتر بیانی در صفحات 15 و 16 و 18 ازتمیجان یاد می کند و معلوم می شود که در قدیم (دوران سلطنت اولجایتو) ناحیه وسیع و معموری بوده است: ... چون شاه تو به پایه تخت اولجایتو سلطان رسید... متوجه لاهیجان شد... بعد از آن امیر سوتای و...را مقرر فرمود که به ولایت تمیجان روند... ذکر رسیدن امرا به تمیجان و احوال ایشان ... (ذیل جامع التواریخ رشیدی ص 15). ...کلانتران نوکران امیر احمد مکریکی را از گیلانیان بدست او افتاده بود و صفت مال مردم تمیجان کرده بدان طمع کنند... (ذیل جامع التواریخ رشیدی ص 16). ولی آنچه که مورد تردید است این است که روستای موجود در دهستان املش کنونی از بقایای همان ناحیه قدیم است که در این کتابها از آن یاد می شود یا آنکه تمیجان قدیم و تمیجان فعلی از یکدیگر جدا می باشند.
پل خشتی تمیجان:
این پل خشتی در ۶ کیلومتری جنوب غربی رودسر گیلان در ایران، بر روی رودخانه تمیجان احداث شده‌است. گر چه کتیبه و سنگ بنا و یا یادبود در آن وجود ندارد، ولی از نوع طاق‌ها (طاق‌های جناقی) و مصالح بکار رفته در آن می‌توان این پل را به دوره صفوی نسبت داد.
بدنه و پاهای پل آجری است، ولی کف پل سنگ فرش است و دارای چهار دهانه بزرگ می‌باشد. دهانه‌های کوچک تری نیز در طرفین این دهانه‌ها وجود دارد. طول پل ۶۰ متر و عرض آن ۵ متر است. در بدنه پل چند اتاق که طاق آنها به شیوهٔ ماهرانه‌ای ساخته شده وجود دارد. این طاق‌ها احتمالاً محل اطراق رهگذران و کاروانیان در ایام بارندگی بوده‌است.
پل خشتی تمیجان در فهرست آثار ملی کشور با شماره ۱۱۲۵ به ثبت رسیده‌است

مسجد تمیجان:
این بنا در تمیجان رانکوه واقع شده و بنای اولیه آن مربوط به دوره صفویه است‌که در دوره های بعدی تغییراتی را پذیرفته است.


پوشش چوبی مسجد بر روی تیر حمال میانی و آن هم بر روی فیلپای با مقطع ستاره شکل قرار گرفته است. صحن مسجد به دو قسمت تقسیم شده است. قسمتی که مخصوص زنان است با چوب بنا شده و سطح مقطع آن حدود دو متر بالاتر ای کف اصلی مسجد قرار دارد. بر بالای طاق‌نماهای اطراف مسجد گچ‌بری های قدیمی دیده می شود و محرابی در طرف قبله قرار دارد. در این مسجد سنگ نوشته مرمرینی وجود دارد که بر اساس مفاد آن در سال 1075 ه.ق حاجی محمد صالح تمیجانی، حوض، لاکه و مناری در مسجد ساخته که تنها آثار حوض و لاکه آن پیدا است و با توجه به این کتیبه می‌توان تعیین داشت که مسجد قبل از این تاریخ وجود داشته است.
*

/ 0 نظر / 19 بازدید