ایرانشهر در کتب دینی زرتشت به نام پهله آمده است . ایرانشهر در دوره پیش از حمله اعراب بسیار سرسبز و خرم بوده است . شهرستان ایرانشهر همانند سایر شهرهای استان سیستان و بلوچستان علیرغم داشتن استعدادهای فراوان برای رشد و پیشرفت طی سالیان متمادی تقریبا مورد غفلت مسئولان بوده است از این جهت در این شهرستان مشکلات عدیده ای از جهات مختلف مشاهده می شود، اما مردم ایرانشهر به اقدامات دولت نهم امید بسته اند.
شهرستان ایرانشهر با مساحت 30230 کیلومتر مربع در مرکز استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان 321 کیلومتر است . این شهرستان دارای تعداد 4 مرکز شهری و 4 بخش – 10 دهستان و 545 آبادی دارای سکنه است. جمعیت این شهرستان نیز 254080 نفر است.

آب این شهرستان ازطریق 1042 حلقه چاه و13 رشته قنات با میزان آبدهی 5/95 میلیون متر مکعب و رودخانه های کاجو با میزان آبدهی 500 میلیون متر مکعب بطور متوسط سالانه تامین می شود.
شهرستان ایرانشهر دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک می باشد . میانگین بارش سالانه در این شهرستان 5/105میلی متر و متوسط دمای آن در سال 82 از 2/47 الی 2/2- درجه سانتی گراد در تغییر است .
مردم شهرستان ایرانشهر به زبان بلوچی تکلم می کنند و زبان فارسی نیز رایج است . 92/99 درصد جمعیت آن را مسلمانان شیعه و سنی، تشکیل می دهند.
36 درصد از مردم شهرستان ایرانشهر بیسواد هستند . در سال تحصیلی 83-1382تعداد کل دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی(بدون بزرگسالان و مراکز تربیت معلم ) شهرستان 70238 نفر بوده که 04/13 درصد از دانش آموزان استان را تشکیل می دهد.
در سال تحصیلی 83-1382 در شهرستان ایرانشهر ، 1389دانشجودر حال تحصیل بوده که از این تعداد 2/37 در صد در دانشگاه پیام نور و و 7/62 درصد در دانشگاه غیر دولتی مشغول به تحصیل بوده اند.
در سال زراعی 83-1382 سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان ایرانشهر بالغ بر 38084 هکتار است که 7/23 درصد از سطح کشت زیر کشت استان را تشکیل می دهد . از این مقدار 25 درصد به کشت باغات و75 درصد به زراعت های سالانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی شهرستان غلات می باشد.
تعداد صنایع موجود شهرستان ایرانشهر 76 واحد می باشد که هیچ کدام از آنها در روستاهای این شهرستان نیست. عمده ترین معادن موجود در سطح این شهرستان را آهک، مرمر، منگنز و تالک تشکیل می دهد.
از جمله مشکلات عدیده شهرستان ایرانشهر می توان به قاچاق مواد مخدر، کم آبی، بیکاری، خشکسالی متمادی، عدم حمایت از کشاورزان، کمبود امکانات ورزشی و فرهنگی و کمبود مراکز بهداشتی و درمانی اشاره کرد . که بایستنی این موارد در دولتهای وقت به سرعت از بین برود و در آبادانی آنجا کوشش بسیار شود .............................................شهرستان خاش.شهرستان خاش یکی از شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان است. مرکز این شهرستان، شهر خاش است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۶۷٫۸۵۱ نفر بوده‌است تقسیمات کشوریشهرستان خاش با مساحت ۲۳۱۰۵ کیلومتر مربع در مرکز استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان ۱۸۰ کیلومتر است. این شهرستان دارای تعداد ۲ مرکز شهری و ۳ بخش، ۱۱ دهستان و ۷۹۹ آبادی دارای سکنه‌است.بخش مرکزی شهرستان خاش دهستان پشتکوه (خاش) دهستان سنگان دهستان کارواندر دهستان کوه سفید (خاش) دهستان اسماعیل آباد شهر: خاشبخش نوک‌آباد دهستان اسکل آباد دهستان تفتان جنوبی دهستان گوهرکوه دهستان نازیل شهرها: نوک‌آبادبخش ایرندگان دهستان ایرندگان دهستان کهنوک عوارض طبیعیارتفاعات، رودخانه‌ها، قنات، چاه و چشمه‌ها (اعم از فصلی و غیر فصلی) سرچشمه رودخانه و منتهی به کوه تفتان از نظر تقسیم بندی حوزه‌ای آبریز ایران شهرستان خاش را ۵ محدوده مطالعاتی در بر می‌گیرد که قمستهایی از سه حوزه آبریز اصلی یعنی حوزه‌های کویر ولت، جازموریان و ماشکید را در بر می‌گیرد. این محدوده عبارت‌اند از:دشتهای خاش و پشتکوه از حوزه ماشکید دشتهای گوهرکوه و آبخوان از حوزه آبریز کویر لوت محدوده‌های ایرن دگان و کارواندر از حوزه آبریز جازموریان در این شهرستان تقریباً تمام بهره برداری آب توسط منابع آب زیرزمینی صورت می‌گیرد و رودخانه‌های منطقه عموماً فصلی می‌باشند. خاش یعنی غیرت آب و هواشهرستان خاش دارای آب و هوای گرم و خشک می‌باشد. میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۹/۱۷۴ میلی متر و متوسط دمای آن از ۷ درجه سانتیگراد الی ۳۷ درجه سانتی گراد در تغییر است. پیشینه تاریخیخاش امروزی در نزدیکی شهر قدیمی خاش قرار دارد که تاریخ پیدایش آن به پیش از حکومت نادرشاه می‌رسد. این شهر تا قبل از نادرشاه به علت ناامنی چندان اعتباری نداشت اما نادر شاه ضمن سرکوبی راهزنان، این منطقه را امن کرد و بعدها قلعه‌هایی ساخته شد و بدین ترتیب خاش رو به توسعه و آبادانی گذاشت و از شکل یک روستا خارج شد و آرام آرام سیمای شهر به خود گرفت. زبان و مذهبمردم شهرستان خاش به زبان بلوچی تکلم می‌کنند و لهجه خاشی اصیل و زبان فارسی نیز رایج است. ۸۶/۹۹ درصد جمعیت آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند که برخی سنی و برخی شیعه هستند گردشگریآتشفشان تفتان، دریاچه سر دریا واقع در ارتفاعات تفتان، روستای کوشه ، مسجد جامع ، درخت توت در روستای گلنگور در حومه نوک آباد ، تخت رستم ، سرو کهنسال سنگان، قلعه حیدرآباد، قلعه روستای ناصری، قلعه کمال آباد، ایرندگان، قبرستان هفتاد سال ، سرو کهنسال ده پابید، بازارچه سرپوشیده، مناره مسجد جامع.صنایع دستیسوزن دوزی سکه دوزی و آیینه دوزی گلیم و پتش بافی تولیدات حصیری سیاه‌چادر بافی. صنعت و معدنتعداد صنایع موجود شهرستان خاش، ۳۱ واحد می‌باشد که تعداد – واحد آن در نقاط روستایی و تعداد – واحد بقیه در نقاط شهری مستقر می‌باشند. درسال ۱۳۸۲ تعداد ۳ کارگاه فعال مسئولیت استخراج معادن را به عهده داشته که عمده‌ترین معادن موجود در سطح این شهرستان عبارت‌اند از: آهک و مارن، پوزولان، لاشه ساختمانی، تالک، کرومیت. سهم شهرستان از کارگاه‌های معدنی فعال استان ۲۰ درصد می‌باشد. میزان تولیدات اسمی سالانه گروه معدنی غیر فلزی ۵۰۰۰۰ تن می‌باشد که ۴۱/۲ درصد تولیدات معدنی کل استان را به خود اختصاص داده‌است........................................شهرستان دلگان

شهرستان دَلگان از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان ایران است.این شهرستان تا سال۱۳۸۶ به عنوان بخش دلگان شهرستان ایرانشهر شناخته می‌شد که در این تاریخ به شهرستان ارتقا یافت. جمعیت این شهرستان بنابر آمار سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۲٬۴۱۹ نفر بوده است. تقسیماتطبق مصوبه هیئت دولت؛ در مهرماه ۱۳۸۶ شهرستان دلگان به مرکزیت شهر گلمورتی از ترکیب بخش مرکزی به مرکزیت شهر گلمورتی مشتمل بر دهستانهای گنبد علوی، دلگان و هودیان و بخش جلگه هاشم به مرکزیت روستای چگرد مشتمل بر دهستانهای جلگه چاه هاشم و چاه علی (موتور علی) در تابعیت استان سیستان و بلوچستان ایجاد گشتبخش مرکزی: دهستان گنبد علوی دهستان دلگان دهستان هودیان مرکز بخش: شهر گلمورتیبخش جلگه چاه هاشم دهستان جلگه چاه هاشم دهستان چاه علی مرکز بخش: روستای چگرد ............................................شهرستان زابل .
زابل اطلاعات کلی نام رسمی: زابل کشور: ایران استان: سیستان و بلوچستان شهرستان: ۵ بخش: ۵ نام‌های قدیمی: سکستان ، سجستانو نیمروز سال شهرشدن: ۱۳۱۶ مردم جمعیت: ۳۲۹٫۳۱۷ نفر (۱۳۸۵) زبان‌های گفتاری: فارسی با لهجه زابلیبلوچی مذهب: مسلمان۷۰ % شیعه , ۳۰ % سنی جغرافیای طبیعی مساحت: ۱۵,۱۹۷ کیلومتر مربع ارتفاع از سطح دریا: متر اطلاعات شهری پیش‌شماره تلفنی: ۰۵۴۲ شهرستان زابل یکی از شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران است. مرکز این شهرستان شهر زابل است. از این منطقه در شاهنامه فردوسی به نام زابلستان نیز یاد شده و رستم قهرمان شاهنامه زاده این سرزمین است.که رستم یلی بود در سیستان منش کردمی رستم داستان دریاچه هامون که بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین در ایران است، در این شهرستان واقع شده است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ ، برابر با ۳۲۹٫۳۱۷ نفر بوده است [۱].موقعیت جغرافیاییشهرستان زابل با مساحت ۱۵۱۹۷ کیلومترمربع در ضلع شمال شرقی استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان (زاهدان) ۲۰۷ کیلومتر است.تقسیمات کشوریاین شهرستان دارای ۵ شهر ، ۵ بخش ، ۱۷دهستان و ۸۸۵ آبادی دارای سکنه است. این شهرستان در حدود ۳۰ کیلومتر تا مرز ایران و افغانستان فاصله دارد.بخش مرکزی شهرستان زابل دهستان بنجار شهرها: زابل و بنجار. بخش پشت‌آب دهستان ادیمى دهستان بزی دهستان قائم‌آباد دهستان سفیدابه شهر: ادیمی بخش شیب‌آب دهستان تیمورآباد (زابل) دهستان کوه خواجه دهستان لوتک دهستان محمدآباد (زابل) شهر: محمدآباد بخش میان‌کنگى دهستان جهان‌آباد (زابل) دهستان دوست‌محمد دهستان قرقری دهستان مارگان شهر: دوست‌محمد عوارض طبیعیشهرستان زابل دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک است. میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۶/۵۹ میلیمتر و دمای آن در سال از ۵/۹- تا ۴۹ درجه سانتی گراد متغییر است . از ارتفاعات مهم این شهرستان کوه خواجه (در ۲۵ کیلومتری شهر زابل) و قلعه رستم درغرب زابل می‌توان نام برد. در کنار این کوه تصویری از رستم پهلوان که گرزی دوسر در دست دارد، نقش بسته است.[نیازمند منبع] در دامنه‌های جنوبی آن نیز ویرانه‌های بناهای منسوب به دوره اشکانیان بر جا مانده که در زمان خود بسیار باشکوه بوده است.رودخانه‌های هیرمند و شیله از رودخانه‌های این شهرستان می‌باشد. آب این شهرستان در گذشته ازطریق حفر چاه و قنات تامین می‌شده است و امروزه آب شرب زابل از مخازن بزرگ آب به نام چاه نیمه (که توسط رود هیرمند تغذیه می‌شوند) تامین می‌گردد. پیشینه تاریخیشهرستان زابل در قدیم سیستان (سکستان ، سجستان) و نیمروز نامیده می‌شد. محلی که امروز زابل نامیده می‌شود در گذشته زمینهایی با تپه‌هایی از ماسه‌های روان و رسوبات دریایی بوده که قسمتی ازآن در مسیر رودخانه هیرمند قرار داشته است. با کم شدن آب رودخانه بر وسعت خشکی‌های اطراف آن افزوده شد و با اتصال این منطقه به روستای حسین آباد، آبادی بزرگی تشکیل گردیده است. بعدها تأسیس پادگان نظامی بر اهمیت آن افزوده است. در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی بر طبق مصوبه هیات وزیران ، آن آبادی را زابل نامیدند و در سال ۱۳۱۶ شمسی به مرکز سیستان تبدیل شد. زابل امروزی شهری نسبتاً توسعه یافته و مجهز به انواع خدمات مورد نیاز جامعه شهری است زبان و مذهباکثریت مردم شهرستان زابل به فارسی با لهجه زابلی تکلم می‌کنند و سایر لهجه‌های سیستان و بلوچستان نظیر بلوچی نیز در آنجا رایج است. ۸۹/۹۹ درصد جمعیت این شهرستان را مسلمانان شیعه و سنی تشکیل می‌دهند. ۷۰ درصد از مردم شهرستان اهل تشیع و ۳۰ درصد اهل سنت هستند. جمعیت شیعه شهرستان زابل، پیش از انقلاب ۹۰ درصد بوده‌است کشاورزی و منابع طبیعی و دامپروریاکثریت مردم این شهر از طریق کشاورزی امرار معاش می‌کنند. در سال زراعی ۸۳-۱۳۸۲ سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان زابل بالغ بر ۲۵۸۶۱ هکتار شامل می‌شد که ۱/۱۶ درصد از سطح زیر کشت استان سیستان و بلوچستان را تشکیل می‌دهد. از این مقدار ۵۶/۱ درصد به کشت باغات و ۱/۱۶ درصد به زراعت‌های سالانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی این شهرستان غلات، محصولات جالیزی و نباتات علوفه‌ای است. طی همان سال، ۱۱۸ واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده ، همچنین میزان تولید شیر، گوشت قرمز، گوشت مرغ و ماهی به ترتیب ۳۷، ۱/۷، ۳ و ۱۰۸ هزار تن بوده است. اماکن سیاحتی تاریخی و مراکز توریستی با ذکر جاذبه‌های گردشگریشهر سوخته کوه خواجه قلعه سام دهانه غلامان چاه نیمه قلعه سه‌کوه قلعه رستم قلعه رمرود آتشکده کرکوه قلعه خان ملک تپه کنیز تخت شاه بی بی دوست آتشکده کهک میل قاسم آباد میل نادری زاهدان کهنه برج افغان چاه نیمه تالاب هامون آسیابهای بادی قلعه کندر صنایع دستیپشتی و گلیم بافی قالی بافی توتن سازی تولید ابزارآلات موسیقی سوزن دوزی کلوچه و نان محلی کلمبه برَک ...........................................بخش ایرندگان.........یکی ار بزرگترین بخشهای شهرستان خاش است که تا اوایل حکومت رضا شاه جزء حوزه ایرانشهر بوده است، ایرندگان بین سه شهرستان زابلی ، ایرانشهر و خاش ،که از شرق به زابلی ،از جنوب به منطقه کنارو،ابتر،و دامن ایرانشهر ، و از غرب به دهستان کارواندر و از شمال به بخش مرکزی خاش ختم می شود ، دارای دو دهستان بزرگ بنام ایرندگان و کهنو ایرندگان می باشد . این بخش مثل دیگر بخشهای بلوچستان دارای طوایف و مردمان زیادی است که شغل اصلی این مردم دامداری و کشاورزی می باشد که بصورت متمرکز و عشایر که شرایط محیطی منطقه ایجاب می نماید زندگی می کنند، این بخش در دامنه جنوبی، غرب و شمال غرب رشته کوه بیرک واقع شده است ،  این مردم از نظر گفتاری  آریایی می باشند ، یکی از مهمترین ویژگی مردم این منطقه  وحدت  مثال زدنی آنان است که (زهی) در بین آنان  جایگاهی ندارد. منطقه ای بسیار زیبا ,خوش اب وهوا که در قلب بلوچستان جای خوش کرده است,دارای اثارباستانی ومسکونی تاریخی فراوان از جمله قلعه بزرگ ان درچند طبقه,دارای رودخانه های زیاد از جمله رودخانه اصلی و پر اب که این رودخانه را میتوان بعنوان بزرگترین بلوار وخیابان در سطح جهان نام نهاد. بطوریکه دوطرف ان کشاورزی وانبوه درختان وباغات نخل ,انار,توت,مرکبات, گل محمدی, انگور,بید,گز,پدگ,درخت محلی جک,نی ونی زار,کشتزار های شالی وبرنج,گندم وجو,باقلا,علف ویونجه,ذرت ,عدس,کرو,لوبیا پیاز,گوجه,بادمجان,سیر,انواع سبزیجات, ....به مقدار زیادی یافت میشود یکی ار بزرگترین بخشهای شهرستان خاش است که تا اوایل حکومت رضا شاه جزء حوزه ایرانشهر بوده است، ایرندگان بین سه شهرستان زابلی ، ایرانشهر و خاش ،که از شرق به زابلی ،از جنوب به منطقه کنارو،ابتر،و دامن ایرانشهر ، و از غرب به دهستان کارواندر و از شمال به بخش مرکزی خاش ختم می شود ، دارای دو دهستان بزرگ بنام ایرندگان و کهنو ایرندگان می باشد . این بخش مثل دیگر بخشهای بلوچستان دارای طوایف و مردمان زیادی است که شغل اصلی این مردم دامداری و کشاورزی می باشد که بصورت متمرکز و عشایر که شرایط محیطی منطقه ایجاب می نماید زندگی می کنند، این بخش در دامنه جنوبی، غرب و شمال غرب رشته کوه بیرک واقع شده است ،  این مردم از نظر گفتاری  آریایی می باشند ، یکی از مهمترین ویژگی مردم این منطقه "وحدت" مثال زدنی آنان است که (زهی) در بین آنان  جایگاهی ندارد. منطقه ای بسیار زیبا ,خوش اب وهوا که در قلب بلوچستان جای خوش کرده است,دارای اثارباستانی ومسکونی تاریخی فراوان از جمله قلعه بزرگ ان درچند طبقه,دارای رودخانه های زیاد از جمله رودخانه اصلی و پر اب که این رودخانه را میتوان بعنوان بزرگترین بلوار وخیابان در سطح جهان نام نهاد. بطوریکه دوطرف ان کشاورزی وانبوه درختان وباغات نخل ,انار,توت,مرکبات, گل محمدی, انگور,بید,گز,پدگ,درخت محلی جک,نی ونی زار,کشتزار های شالی وبرنج,گندم وجو,باقلا,علف ویونجه,ذرت ,عدس,کرو,لوبیا پیاز,گوجه,بادمجان,سیر,انواع سبزیجات, ....به مقدار زیادی یافت میشود
/ 0 نظر / 13 بازدید