شهر بسیار زیبا وخوش آب و هوای سی سخت با مساحت تقریبی 5/2 کیلومتر مربع با برخورداری از بهترین موقعیت ممکن طبیعی در 35 کیلومتری شمال غرب یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد به مانند تابلویی زیبا در دامنه سرافراز و پر جاذبه 4409 متری دنا با بوی آویشن و چویل و گیاهان معطر واقع گردیده است برای مسافرت به شهر زیبا و خوش آب و هوای سی سخت می توان از راه های مختلف به این شهر زمردین و شهر میوه ها مسافرت نموده یکی از طریق جاده یاسوج به سی سخت.
آب‌وهوای سی‌سخت تحت تأثیر کوهستان دنا سردسیری است و قسمتی از پائیز و سرتاسر زمستان از برف پوشیده است. و همین امر موجب پر آبی منطقه‌ی سی‌سخت است. و جویبارها و چشمه‌سارهای دائمی از مناطق برفی سرازیر شده و منطقه را سیراب می‌سازد. بزرگترین و پرآب‌ترین چشمه‌اش چشمه «بشو = Bocu» یا چشمه میشی است که در پائین گردنه بیژن قرار گرفته وآب آن زمینهای زراعی ده بزرگ سی‌سخت را آبیاری می‌کند.
سی سخت دارای پیشینه تاریخی بسیار قدیمی است و سابقه سکونت در شهر سی سخت به قبل از اسلام برمی گردد.وجه تسمیه سی سخت را اینطور بیان می کنند:
" در زمانی که کیخسرو پادشاه کیانی ایران به همراه 30 تن از پهلوانان خود از جمله بیژن از راه تل خسرو که قبل از شهر یاسوج و تقریبا در 4 کیلومتری یاسوج واقع شده، به یکی از روستاهای فعلی سی سخت به نام "کوخدان" که در قدیم" کومه دان" مشهور بوده، می رسند، شب را در آنجا توقف کرده و صبح روز بعد پس از عبور از سی سخت کیخسرو از یارانش جدا می شود. یاران کیخسرو در گردنه 4000 متری دچار برف و سرما گردیده و براثر برف و سرما و کولاک از بین می روند.به همین دلیل این گردنه را به یاد بیژن پهلوان نامی لشکر کیخسرو، بیژن و این دیار را سی سخت نامیدند، یعنی جایی که 30 مرد سخت از سرما و کولاک برف از دنیا رفته اند.از طرفی آثار سفالی تمدن های قدیمی در حفاری های این شهر به وفور یافت شده است."

غار نول در کوه گل واقع در 20 کیلومتری منطقه سی سخت واقع گردیده است. غار نول با طول 80 متر دارای چند تالار پلکانی و انشعاب های مختلف و از لحاظ بررسی های زمین شناسی حائز اهمیت می باشد. ارتفاع دهانه غار 3 متر است که در برخی نقاط درون غار تا 20 متر تغییر میکند. سقف و بدنه غار از سنگهای آهکی اسماری و قندیلهای زیبایی پوشیده شده و قطعات آب از این قندیلها و سقف غار, چکه میکند. در عمق غار چند چشمه وجود دارد که آب زلال و خنکی از آنها جاری است. دخالت های انسانی پیرامون چشمه سارها و قنات های اطراف این غار بیانگر استفاده از غار در دوره های گذشته و اخیر است . به نظر میرسد این غار در گذشته به عنوان پناهگاه موقتی مورد استفاده قرار گرفته است .

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٢:٠٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٩/٤