در بخش پاپی یک دریاچه ی زیرزمینی و جویباری با عنوان (کای رود ) وجود داردکه در شمال دهکده ی لون نزدیک ایستگاه راه آهن تنگ هفت قرار دارد. این دریاچه ی زیرزمینی در زیر کوه لون قرار دارد که با عمقی زیاد از سطح زمین به صورت راکد می باشدولی گاهی در فصل بهار به علت ازدیاد نزولات آسمانی و در نتیجه زیاد شدن آب دریاچه آب های اضافی طغیان کرده واز خروجی غار خارج می شوند. در این غار گونه ای ماهی وجود دارد که فاقد گوش چشم است و فقط در آب غار ها و جاهای تاریک زندگی می کنند.این نوع از ماهیان برای تهییه غذا و فرار از خطرات از خطوط جانبی وشاخک های حسی اطراف لب استفاده می کنند.


ماهی کور از نادر ترین گونه ی ماهیان جهان است . در دنیا در حدود ۴۰ گونه ماهی فاقد چشم در آبهای شیرین شناسایی گردیده گردیده که دراین میان خانواده کپورماهیان با دارا بودن ۱۱ گونه بیشترین تعداد و خانواده سگ ماهیان جویباری با ۱۰ گونه پس از آن قرار دارند.خانواده های (Amblyopsidae) از راسته سوف ماهی شکلان،لوچ ماهیان (Cobitinae) ، کاراسیده (Characidae) ، ( Synbranchidae )، ( Ictaluridae) و (Eleotridae) از جمله خانواده هایی هستند که گونه های فاقد چشم در آنها گزارش شده است.





در ماهیان مختلف اندازه چشمها نسبت به سایز ماهی ، روش بدست آوردن غذا و هم بر اساس مقدار نوری که برای یافتن غذا لازم است ، تغییر تکاملی می کند.
بیشتر ماهیانی که درطول روز به شکار می پردازند، دارای چشمان توسعه یافته هستند اما چشمهای بزرگ در ماهیانی هم که عمدتا غذای خود را در تاریکی یا سپیده صبح پیدا می کنند، یا ماهیانی که در اقیانوسها و در محدوده های نفوذ نور زندگی می کنند هم دیده می شود.
ماهیانی که درغارهای بدون نور زندگی می کنند ، دارای چشمهای ریز و یا فاقد چشم هستند ، در عوض دستگاه خط جانبی (Lateral line ) درآنها توسعه زیادی پیدا کرده است.
این دستگاه قادر است تلاطم و جابجایی آب را حتی در کوچکترین مقادیر تعیین کند ، حال چه این تلاطم و جابجایی توسط حرکت خود ماهی ایجاد شده باشد یا اینکه موجودات زنده و اشیای دیگر آن را ایجاد کرده باشند.
ماهی ها می توانند با استفاده از این دستگاه ، اشیای ساکن مجاور، سایر ماهیان و موجودات زنده غذایی را پیدا کنند.


برخی ماهیان کور نیز دارای سلولهای چشایی در سر و یا سبیلک های (Barbel ) توسعه یافته در اطراف دهان هستند که از آنها برای چشیدن و لامسه استفاده می کنند.
علاوه بر ماهی ها که روند تکاملی شان بعلت فقدان نور در سالیان دراز منجر به از دست دادن چشمها گردیده در برخی موجودات دیگر مانند سمندر کور تگزاس ( Typhlomolge rathbuni ) این امر مشاهده می شود ، آنها ضمن از دست دادن چشم ها ، از داشتن رنگدانه هم محروم گشته اند.
ماهیان کور از لحاظ شیلاتی فاقد ارزش اقتصادی بوده اما بعنوان یکی از نادرترین ذخایر ژنتیکی در بسیاری از پژوهشکده ها مورد ارزیابی و مطالعه قرار گرفته اند و یا به عنوان ماهیان زینتی خارق العاده در موزه های حیات وحش و آکواریوم ها در معرض دید علاقمندان و خصوصا جهانگردان قرار گرفته اند.





در این میان می توان به ماهی کور مکزیکی که شهرت جهانی آن باعث علاقمند شدن بسیاری از آکواریوم داران و محققان گشته است اشاره نمود، بنحوی که محققان زیست شناس دانشگاه مریلند در تحقیقات خود در این رابطه ، ژن عامل از بین بردن چشمهای این ماهی را شناسایی کرده اند.این ژن ضمن فعال شدن درمناطق کم نور، پروتئینی را کنترل می کند که اثر مستقیم بر لنز چشم داشته از این رو با فعال شدن آن درمراحل تکاملی تخم سبب از بین رفتن بافت درونی چشم و کور شدن نوزاد می گردد .
ماهیهایی از همین گونه که در آبهای شیرین زندگی می کنند (در مکانهایی با نور کافی) چشمانشان رشد کرده و دید کاملا طبیعی خواهند داشت.


قاره آسیا پر تعداد ترین گونه های کور آب شیرین دنیا یعنی در حدود بیست گونه و قاره های آمریکا و آفریقا پس از آن جای دارند.
چین و تایلند بیشترین گونه های کور را به خود اختصاص داده و در این میان، کشور ما با دارا بودن دو گونه منحصر به فرد که صرفا بومی (Endemic ) ایران می باشند در ضمره کشورهای دارنده این گونه های با ارزش قرار گرفته است.
با توجه به اینکه اغلب گونه های ماهیان کور در لیست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از گونه ها قرار دارند لزوم توجه همه جانبه کشورهای صاحب این میراث های طبیعی بیش از پیش مورد نیاز می باشد.

شناسایی این ماهی مرهون وجود راه آهن است، زمانی که کارشناسان خارجی مشغول احداث خطوط راه آهنی ( در استان لرستان ) بودند از وجود این غار مطلع شدند و این ماهی را برای شناسایی بیشتر به خارج از کشور بردند.
E. W. Kaiser هفت نمونه از ماهی را در ششم ماه می ۱۹۳۷ در آن محل گردآوری نمود تا به مطالعاتی در آن خصوص بپردازد. نمونه هایی از این گونه در موزه جانورشناسی کوپن هاگ (Zoological Museum of Copenhagen ) در دسترس علاقمندان قرار دارد که به نوبه خود جالب و البته جای تامل دارد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٥۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٩/٤